Cách làm photo essay: các bước, cấu trúc và ví dụ

Photo essay kể một câu chuyện hoặc khám phá một chủ đề qua một chuỗi ảnh và đoạn văn ngắn. Học sinh làm cho bài tập, nhiếp ảnh gia làm cho dự án, và ai cũng có thể làm một bài về chuyến đi, một nơi chốn, một con người hay một mùa. Hướng dẫn này chỉ cách làm photo essay từng bước: chọn chủ đề, lên chuỗi ảnh, viết chú thích và xuất bản trực tuyến thành album câu chuyện miễn phí để chia sẻ bằng liên kết.

Photo essay là gì?

Photo essay là một bộ ảnh được sắp xếp có chủ đích để khi đặt cạnh nhau chúng nói được nhiều hơn bất kỳ ảnh đơn lẻ nào. Thứ tự rất quan trọng, chú thích cũng vậy. Hãy hình dung nó như một bài viết ngắn mà ảnh mang phần lớn ý nghĩa.

• Một chủ đề rõ ràng: một đề tài, ví dụ “phiên chợ nông sản cuối cùng của năm”.
• Một góc nhìn: điều bạn muốn người xem hiểu hoặc cảm nhận.
• Một chuỗi: mở đầu, giữa và kết thúc.
• Chú thích hoặc đoạn văn ngắn: vừa đủ chữ để giải thích bối cảnh.

Bước 1: Chọn chủ đề bạn có thể tiếp cận

Chủ đề hay nhất là chủ đề gần gũi để bạn quay lại nhiều lần. Một vài gợi ý:

• Một khu phố, con đường hay khu chợ qua một mùa
• Một truyền thống gia đình, như bữa cơm ngày lễ hay buổi họp mặt
• Một người đang làm việc: thợ làm bánh, cô giáo, bà trong khu vườn
• Một sự thay đổi theo thời gian: tòa nhà đang lên, khu vườn đang lớn, một em bé đi học
• Một cộng đồng nhỏ, câu lạc bộ hoặc đội nhóm

Với bài ở trường, hãy xem kỹ đề: có thầy cô muốn một vấn đề xã hội, có người muốn một câu chuyện cá nhân. Chọn điều bạn có thể giải thích trong một câu.

Bước 2: Lên kế hoạch cho câu chuyện

Trước khi thu thập ảnh, hãy viết vài dòng về điều người xem cần biết. Sau đó liệt kê các cảnh cần có:

1. Một ảnh mở đầu cho thấy chúng ta đang ở đâu.
2. Con người và hành động cho thấy điều đang diễn ra.
3. Chi tiết như đôi tay, đồ vật và chất liệu.
4. Một bước ngoặt hoặc khoảnh khắc xúc động nhất.
5. Một cái kết khép lại câu chuyện hoặc để lại một câu hỏi.

Một danh sách sơ bộ giúp bạn không quay về với bốn mươi ảnh giống nhau mà chẳng có câu chuyện nào.

Bước 3: Thu thập nhiều hơn mức cần

Hãy thu thập nhiều ảnh ở các khoảng cách và góc độ khác nhau: toàn cảnh, trung cảnh và cận cảnh. Gom chúng vào một album trong lúc làm. Sau đó bạn sẽ chọn những ảnh đẹp nhất, thường là 8 đến 15 ảnh cho bài ngắn và đến 25 ảnh cho bài dài.

Bước 4: Chọn và sắp xếp ảnh

• Bỏ các ảnh gần giống nhau và giữ lại ảnh mạnh nhất.
• Đảm bảo mỗi ảnh đều thêm điều gì đó mới.
• Xen kẽ ảnh rộng và ảnh gần để có nhịp điệu.
• Chia ảnh thành hai hoặc ba chương nếu bài dài.
• Chọn ảnh đầu kéo người xem vào và ảnh cuối còn đọng lại trong lòng họ.

Bước 5: Viết chú thích

Chú thích hay nói điều mà ảnh không cho thấy: ai, ở đâu, khi nào và vì sao điều đó quan trọng. Giữ trong một hoặc hai câu. Tránh lặp lại điều hiển nhiên. Với bài dài, hãy viết đoạn mở đầu ngắn và một dòng để mở mỗi chương.

Bước 6: Thêm giọng nói của bạn

Nhiều photo essay hay hơn hẳn nhờ giọng nói cá nhân. Trên Albums.ink, bạn ghi ghi chú giọng nói ngay trong trình duyệt và đặt cạnh ảnh: một lời giải thích ngắn, câu nói của nhân vật hoặc cảm xúc của bạn lúc đó. Người xem có thể phát album như một trình chiếu có thuyết minh, khiến bài giống một phim tài liệu ngắn.

Photo essay trên Albums.ink: cách làm

1. Đăng nhập bằng Google tại albums.ink.
2. Tạo một album câu chuyện và đặt tên theo tiêu đề bài của bạn.
3. Tải lên các ảnh đã chọn và sắp xếp theo thứ tự.
4. Thêm chương cho từng phần của câu chuyện và chú thích cho mọi ảnh.
5. Ghi ghi chú giọng nói cho các ảnh quan trọng nếu bạn muốn có thuyết minh.
6. Đặt album ở chế độ công khai để chia sẻ liên kết mà ai cũng mở được mà không cần đăng nhập, hoặc để chỉ bạn bè hoặc riêng tư.

Các định dạng

• Trình chiếu có thuyết minh: phù hợp nhất để trình bày trong lớp hoặc tại sự kiện.
• Album theo chương: phù hợp nhất cho bài dài có nhiều chủ đề.
• Liên kết trong email hoặc tin nhắn: cách đơn giản nhất để nộp bài hoặc chia sẻ.

Ý tưởng cho photo essay

• Một ngày ở quầy hàng trong chợ
• Căn bếp của bà tôi
• Con đường tôi lớn lên, ngày ấy và bây giờ
• Chuẩn bị cho một lễ hội
• Những người giữ thành phố sạch sẽ lúc bình minh
• Một năm trong khu vườn của tôi
• Một ngày hội thể thao ở trường, từ tiếng còi đầu tiên đến tràng reo hò cuối cùng

Giới hạn cần biết

Album miễn phí lưu ảnh tối đa 2048 px, với giới hạn mỗi tệp là 30 MB cho ảnh, 50 MB cho video và 20 MB cho âm thanh. Pro (9,99 $ mỗi tháng) có ảnh 4K, video đến 500 MB, tối đa 10 đồng tác giả và thống kê. Không có ứng dụng di động, không có AI viết văn và không có in ấn, và bạn tự tải ảnh lên. Album thông thường được lưu trữ chừng nào bạn còn cần, và không có quảng cáo.

Lỗi thường gặp

• Không có chủ đề rõ ràng: bài biến thành một thư viện ảnh ngẫu nhiên.
• Quá nhiều ảnh giống nhau.
• Chú thích chỉ lặp lại điều ảnh đã cho thấy.
• Không có kết: hãy dừng ở một ảnh mạnh thay vì nhạt dần.
• Đưa hình ảnh người khác vào mà không hỏi, trong khi bài sẽ công khai.